Việt Nam ghi dấu ấn với 27 lãnh đạo nông nghiệp sinh thái và hữu cơ tốt nghiệp AOLC 2026

Việt Nam ghi dấu ấn với 27 lãnh đạo nông nghiệp sinh thái và hữu cơ tốt nghiệp AOLC 2026
Ngày 30/09/2026 tại Hà Nội, khóa đào tạo Lãnh đạo Nông nghiệp Sinh thái và Hữu cơ (Agroecology and Organic Leadership Course – AOLC) đầu tiên tại châu Á đã chính thức khép lại, với 27 học viên Việt Nam hoàn thành chương trình. Được tổ chức bởi IFOAM – Organics International, Hiệp hội Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam (VOAA) và Naturland Việt Nam, AOLC 2026 đánh dấu một bước tiến trong việc xây dựng mạng lưới những nhà lãnh đạo có khả năng thúc đẩy chuyển đổi nông nghiệp sinh thái, hữu cơ và hệ thống thực phẩm bền vững tại Việt Nam.

AOLC 2026 – Khóa đào tạo lãnh đạo nông nghiệp sinh thái và hữu cơ đầu tiên tại châu Á
Khởi động ngày 07/05/2026, chương trình AOLC Việt Nam đã lựa chọn 27 học viên từ gần 70 hồ sơ đăng ký trên cả nước.
Các học viên đến từ nhiều lĩnh vực, bao gồm doanh nghiệp, cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức nông dân và tổ chức phi chính phủ. Sự đa dạng về kinh nghiệm trong sản xuất, thị trường và phát triển cộng đồng tạo nên môi trường học tập liên ngành, phản ánh những thách thức thực tế của hệ thống nông nghiệp và thực phẩm Việt Nam.
Chương trình được triển khai trong khuôn khổ Dự án Thúc đẩy Nông nghiệp Sinh thái (Agroecology Promotion Programme – APP), với sự hỗ trợ của Cơ quan Hợp tác và Phát triển Thụy Sĩ (SDC) và Bộ Hợp tác Kinh tế và Phát triển Liên bang Đức (BMZ) thông qua sequa GmbH.
Khác với những khóa đào tạo kỹ thuật nông nghiệp thông thường, AOLC tập trung phát triển năng lực lãnh đạo chuyển đổi, tư duy hệ thống và khả năng xây dựng các sáng kiến có tác động lâu dài đối với cộng đồng.
Từ kiến thức đến hành động: Phát triển năng lực lãnh đạo chuyển đổi
Trong hành trình học tập từ tháng 5 đến tháng 9/2026, các học viên đã tham gia hai đợt đào tạo trực tiếp, bốn hội thảo trực tuyến và hoàn thành sáu bài tập.
Trọng tâm của khóa học là xây dựng Kế hoạch Phát triển (Development Plan – DP), một sáng kiến hành động do mỗi học viên đề xuất nhằm giải quyết vấn đề cụ thể trong hệ thống nông nghiệp hoặc thực phẩm.
Thông qua chương trình, các học viên được khuyến khích nhìn nhận nông nghiệp sinh thái không chỉ như một tập hợp phương pháp canh tác, mà như một quá trình chuyển đổi có sự tham gia của nông dân, doanh nghiệp, cộng đồng, tổ chức xã hội và cơ quan quản lý.
Các nội dung học tập nhấn mạnh vai trò của tư duy hệ thống, hợp tác đa bên, phát triển thị trường bền vững và năng lực lãnh đạo trong việc tạo ra thay đổi.
Thay vì chỉ đặt mục tiêu nâng cao kiến thức cá nhân, chương trình hướng đến hình thành những người có khả năng kết nối các nguồn lực và dẫn dắt hành động tại địa phương.
27 kế hoạch phát triển hướng đến thay đổi hệ thống thực phẩm
Trong hai ngày 28–29/09/2026, toàn bộ 27 học viên đã trình bày các Kế hoạch Phát triển thông qua hình thức triển lãm poster và trao đổi trực tiếp với giảng viên, chuyên gia cùng các học viên khác.
Các kế hoạch được xem xét dựa trên ba trụ cột lãnh đạo quan trọng:
Tư duy hệ thống (Systems-Level Thinking): Xác định mối liên hệ giữa những giải pháp tại địa phương với toàn bộ hệ thống sản xuất, phân phối và tiêu dùng thực phẩm.
Tác động chuyển đổi (Transformative Impact): Tập trung giải quyết nguyên nhân gốc rễ của vấn đề, thay vì chỉ xử lý những biểu hiện trước mắt.
Lãnh đạo hợp tác (Collaborative Leadership): Xây dựng sự tham gia, học hỏi chung và phối hợp giữa các nhóm liên quan để tạo ra thay đổi bền vững.
Các chuyên gia đặc biệt nhấn mạnh tính khả thi của kế hoạch, bao gồm xác định rõ nhóm hưởng lợi, thiết lập chỉ số đo lường, bố trí nguồn lực, kết nối thị trường và xây dựng phương án duy trì hoạt động khi nguồn tài trợ ban đầu kết thúc.
Đây là một thông điệp quan trọng đối với quá trình chuyển đổi nông nghiệp sinh thái tại Việt Nam: một sáng kiến chỉ có giá trị lâu dài khi có khả năng vận hành và phát triển trong điều kiện thực tế.

Bốn kế hoạch phát triển tiêu biểu được ghi nhận
Sau quá trình đánh giá, bốn kế hoạch được ghi nhận nổi bật về thiết kế và tiềm năng tác động.
1. Kiều Thị Ái Linh – Vườn rừng hữu cơ kết hợp chế biến ô mai truyền thống
Sáng kiến xây dựng mô hình vườn rừng hữu cơ kết hợp chế biến sản phẩm ô mai truyền thống, hướng đến gia tăng giá trị nông sản, phục hồi hệ sinh thái và cải thiện sinh kế cho phụ nữ dân tộc Mường.
Mô hình thể hiện cách tiếp cận kết hợp giữa nông nghiệp sinh thái, sản phẩm địa phương và phát triển cộng đồng.
2. Phạm Phương Thảo – Xây dựng niềm tin vào thực phẩm hữu cơ tại đô thị
Kế hoạch tập trung vào việc kết nối trực tiếp người sản xuất và người tiêu dùng thông qua tính minh bạch và những trải nghiệm thực tế.
Sáng kiến hướng đến củng cố nền tảng niềm tin đối với thực phẩm hữu cơ, một yếu tố quan trọng để phát triển thị trường bền vững.
3. Nguyễn Thị Mai Hồng – Phát triển chuỗi giá trị trà hoa cúc hữu cơ
Sáng kiến hướng đến phát triển vùng nguyên liệu và chuỗi giá trị trà hoa cúc hữu cơ tại khu vực hồ Đà Bắc, tỉnh Phú Thọ.
Kế hoạch gắn phát triển sản phẩm hữu cơ với sinh kế của cộng đồng dân tộc thiểu số, qua đó kết nối sản xuất nông nghiệp với phát triển kinh tế địa phương.
4. Đỗ Thành Vinh – Học sinh cùng kiến tạo hệ thống thực phẩm học đường bền vững
Kế hoạch thúc đẩy sự tham gia của học sinh trong cải thiện bữa ăn học đường, dinh dưỡng và giảm lãng phí thực phẩm.
Sáng kiến vận dụng các nguyên tắc nông nghiệp sinh thái và Hệ thống bảo đảm có sự tham gia (Participatory Guarantee Systems – PGS) như một công cụ quản trị, qua đó đề cao vai trò của cộng đồng trong xây dựng hệ thống thực phẩm có trách nhiệm.
Bốn kế hoạch đại diện cho những hướng tiếp cận khác nhau, từ phục hồi hệ sinh thái, phát triển sinh kế, xây dựng niềm tin thị trường đến giáo dục và quản trị thực phẩm.
Sự đồng hành của các tổ chức trong nước và quốc tế
Lễ bế mạc AOLC 2026 có sự tham gia của các đại diện đến từ những tổ chức đồng hành cùng chương trình.
Trong đó có TSKH. Hà Phúc Mịch, Chủ tịch Hiệp hội Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam; ông Nguyễn Bá Nam, đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường; bà Patricia Flores, đại diện cấp cao của Học viện Toàn cầu thuộc IFOAM – Organics International; và bà Lê Ngọc Mai Trang, đại diện Naturland.
Chương trình cũng ghi nhận đóng góp của các giảng viên Việt Nam, gồm bà Từ Thị Tuyết Nhung và Tiến sĩ Phạm Thanh Hải.
Sự hiện diện của các tổ chức trong nước và quốc tế thể hiện vai trò của hợp tác đa bên trong việc phát triển nguồn nhân lực và thúc đẩy nông nghiệp hữu cơ tại Việt Nam.
Đây cũng là dấu mốc tiếp nối quá trình hợp tác giữa VOAA, IFOAM – Organics International và các đối tác trong nhiều năm qua.
Từ những người học đến mạng lưới lãnh đạo nông nghiệp sinh thái
Một trong những kết quả quan trọng của AOLC 2026 là việc hình thành kết nối giữa 27 học viên đến từ nhiều lĩnh vực và địa phương.
Sau khi hoàn thành chương trình, các học viên bày tỏ mong muốn tiếp tục duy trì mạng lưới cựu học viên để chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ triển khai những kế hoạch phát triển và thúc đẩy các hoạt động hợp tác.
Điều này phản ánh một nguyên tắc cốt lõi của nông nghiệp sinh thái: sự chuyển đổi không thể chỉ dựa vào một giải pháp kỹ thuật hoặc một tổ chức đơn lẻ, mà cần sự tham gia chủ động của nhiều tác nhân trong hệ thống thực phẩm.
Đối với Việt Nam, sự kết nối giữa các nhà nghiên cứu, doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ quan quản lý và cộng đồng có thể góp phần hình thành những mô hình phát triển phù hợp hơn với điều kiện kinh tế, xã hội và sinh thái của từng địa phương.
Ý nghĩa của AOLC 2026 đối với tương lai nông nghiệp Việt Nam
Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức trong phát triển nông nghiệp bền vững, bao gồm biến đổi khí hậu, suy giảm tài nguyên, áp lực chi phí sản xuất và yêu cầu ngày càng cao về chất lượng, tính minh bạch của nông sản.
Để giải quyết những vấn đề này, các giải pháp công nghệ cần được kết hợp với đổi mới phương thức tổ chức sản xuất, phát triển thị trường và nâng cao năng lực cộng đồng.
Chương trình AOLC 2026 cho thấy vai trò của đào tạo lãnh đạo trong quá trình chuyển đổi nông nghiệp sinh thái.
Những kế hoạch phát triển được xây dựng trong khóa học không chỉ hướng đến cải thiện kỹ thuật canh tác mà còn đề cập đến sinh kế, giáo dục, thị trường và sự tham gia của cộng đồng.
Từ góc nhìn phát triển nông nghiệp bền vững, đây là những yếu tố quan trọng để các sáng kiến có thể vượt ra ngoài phạm vi thử nghiệm và tạo ra tác động lâu dài.
Đối với các doanh nghiệp và hợp tác xã nông nghiệp, bài học từ AOLC là cần kết hợp ba yếu tố: giải pháp thực tế, hợp tác giữa các bên liên quan và khả năng duy trì hiệu quả kinh tế sau khi kết thúc hỗ trợ ban đầu.
Một hành trình mới cho nông nghiệp sinh thái và hữu cơ châu Á
Lễ tốt nghiệp AOLC 2026 tại Hà Nội không chỉ khép lại một khóa đào tạo, mà còn đánh dấu sự hình thành thế hệ học viên đầu tiên của chương trình tại châu Á.
Với 27 Kế hoạch Phát triển được hoàn thiện thông qua quá trình học tập và phản biện, chương trình đã tạo nền tảng để những người tham gia tiếp tục chuyển hóa kiến thức thành hành động trong cộng đồng và tổ chức của mình.
Thành công lâu dài sẽ phụ thuộc vào khả năng triển khai các sáng kiến, huy động nguồn lực và duy trì hợp tác trong những năm tiếp theo.
Từ 27 học viên tiên phong, AOLC 2026 mở ra kỳ vọng về một mạng lưới lãnh đạo có thể thúc đẩy nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp hữu cơ và hệ thống thực phẩm Việt Nam phát triển công bằng, có khả năng chống chịu và bền vững hơn.
Nguồn: Biên soạn dựa trên bài viết Asia’s First AOLC Graduates in Hanoi: 27 New Leaders for Agroecology and Organic Agriculture in Vietnam, IFOAM – Organics International, công bố ngày 07/10/2026.
Bài gốc: https://ifoam.bio/news/asias-first-aolc-graduates-hanoi-27-new-leaders